Marka własna pod nową odpowiedzialnością. GPSR i PPWR zmieniają zasady współpracy producentów oraz właścicieli marek

Rozporządzenie GPSR (General Product Safety Regulation) dotyczące ogólnego bezpieczeństwa produktów oraz PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych sprawiają, że dotychczasowy model: „producent wyprodukuje, właściciel marki sprzeda” przestaje być wystarczający. Coraz większego znaczenia nabierają: dokumentacja techniczna, analiza ryzyka, identyfikowalność produktów oraz jasny podział obowiązków pomiędzy partnerami biznesowymi.

Właściciel marki własnej może być traktowany jako producent

Jednym z najważniejszych zagadnień dla rynku private label jest odpowiedzialność za produkt. Zgodnie z wymaganiami GPSR producentem nie jest wyłącznie przedsiębiorca, który fizycznie wytwarza produkt. Za producenta może zostać uznany również podmiot, który zleca zaprojektowanie lub produkcję produktu i wprowadza go na rynek pod własną nazwą lub znakiem towarowym. W praktyce oznacza to, że właściciel marki własnej może podlegać obowiązkom producenta, mimo że sam nie posiada zakładu produkcyjnego i korzysta z usług producenta kontraktowego.

Dotyczy to w szczególności:

• sieci handlowych rozwijających własne marki,
• importerów,
• dystrybutorów,
• firm tworzących własne linie produktowe.

Odpowiedzialność za produkt coraz częściej obejmuje więc cały proces – od projektu, przez produkcję i kontrolę jakości, aż po sprzedaż konsumentowi.

GPSR – bezpieczeństwo produktu wymaga kontroli całego procesu

Rozporządzenie GPSR, które stosuje się od 13 grudnia 2024 r., wprowadziło nowe podejście do bezpieczeństwa produktów konsumenckich w Unii Europejskiej. Podstawowa zasada pozostaje jasna: na rynku mogą znajdować się wyłącznie produkty bezpieczne. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa dotyczy nie tylko producentów fizycznych, ale również innych uczestników rynku – w tym importerów, dystrybutorów oraz podmiotów odpowiedzialnych za wprowadzenie produktu pod własną marką.

Dla firm działających w modelu private label oznacza to konieczność:

• przeprowadzania analizy ryzyka produktu,
• przygotowania i przechowywania dokumentacji technicznej,
• zapewnienia identyfikowalności produktów,
• wdrożenia procedur monitorowania bezpieczeństwa,
• reagowania na zgłoszenia dotyczące potencjalnych zagrożeń,
• współpracy z organami nadzoru rynku.

Istotnym obszarem zmian jest również sprzedaż internetowa. GPSR zwiększa wymagania dotyczące informacji przekazywanych konsumentom przed dokonaniem zakupu.

PPWR zmienia podejście do opakowań

Drugą regulacją, która będzie miała ogromny wpływ na rynek marek własnych, jest PPWR – Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Regulacja będzie stosowana od 12 sierpnia 2026r. Nowe przepisy obejmują szeroki zakres opakowań wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej i dotyczą wielu uczestników rynku – producentów, importerów, dystrybutorów oraz właścicieli marek własnych.

PPWR wprowadza nowe wymagania dotyczące między innymi:

• dokumentowania zgodności opakowań,
• oceny zgodności,
• ograniczenia stosowania wybranych substancji niebezpiecznych, w tym PFAS,
• projektowania opakowań z uwzględnieniem możliwości recyklingu,
• ograniczania nadmiernej masy i objętości opakowań,
• nowych zasad oznakowania i komunikacji środowiskowej.

Oznacza to, że opakowanie przestaje być wyłącznie elementem marketingowym. Staje się również obszarem odpowiedzialności regulacyjnej.

12 sierpnia 2026 r. – ważna data dla branży private label

Dla producentów kontraktowych, właścicieli marek oraz dystrybutorów rok 2026 będzie okresem istotnych zmian. Od 12 sierpnia 2026 r. przedsiębiorcy będą musieli dostosować swoje procesy do nowych wymagań dotyczących opakowań, w tym między innymi:

• przygotowania odpowiedniej dokumentacji,
• zapewnienia zgodności opakowań z wymaganiami PPWR,
• weryfikacji stosowanych oznaczeń,
• kontroli komunikacji środowiskowej,
• określenia odpowiedzialności poszczególnych uczestników procesu.

Dla rynku private label szczególne znaczenie ma fakt, że właściciel marki powinien już na etapie projektowania produktu ustalić zakres swojej odpowiedzialności za opakowanie oraz współpracę z dostawcami.

Producent kontraktowy i właściciel marki powinni współpracować od początku projektu

Nowe regulacje pokazują, że kwestie zgodności nie mogą być analizowane dopiero przed wprowadzeniem produktu na rynek.  Już na początku projektu warto określić:

• kto odpowiada za dokumentację techniczną,
• kto wykonuje analizę ryzyka,
• kto zapewnia zgodność produktu z GPSR,
• kto odpowiada za wymagania dotyczące opakowania,
• kto organizuje badania laboratoryjne,
• kto prowadzi działania naprawcze lub ewentualne wycofanie produktu.

Brak jasnego podziału obowiązków może prowadzić do sporów pomiędzy producentem kontraktowym a właścicielem marki oraz utrudnić wykazanie zgodności podczas kontroli.

Zgodność regulacyjna jako przewaga konkurencyjna

Dostosowanie się do wymagań GPSR i PPWR nie powinno być traktowane wyłącznie jako obowiązek prawny. Firmy, które już dziś przygotowują odpowiednie procedury, dokumentację i procesy kontroli zgodności, budują przewagę konkurencyjną. Coraz więcej partnerów handlowych oczekuje od dostawców nie tylko atrakcyjnej ceny i jakości produktu, ale również transparentności, bezpieczeństwa i potwierdzonej zgodności regulacyjnej. Dla producentów private label oznacza to możliwość budowania długoterminowych relacji biznesowych. Dla właścicieli marek – większe bezpieczeństwo prowadzenia działalności i ograniczenie ryzyka.

GPSR i PPWR zmieniają sposób funkcjonowania rynku marek własnych.

Odpowiedzialność za produkt i opakowanie nie kończy się już na etapie produkcji. Obejmuje cały łańcuch dostaw – od producenta kontraktowego, przez importerów i dystrybutorów, aż po właściciela marki. Firmy działające w modelu private label powinny już teraz zadbać o:

• jasny podział odpowiedzialności,
• aktualizację umów z partnerami,
• przygotowanie dokumentacji,
• współpracę z dostawcami opakowań i laboratoriami,
• dostosowanie procesów do nowych wymagań.

Przedsiębiorstwa, które odpowiednio wcześnie przygotują się na zmiany regulacyjne, będą lepiej zabezpieczone i zyskają przewagę w coraz bardziej wymagającym rynku marek własnych.